VCCI: Chỉ 1.8% Hộ Kinh Doanh Muốn Mở Rộng: Vì Đâu Nên Nỗi?

Chỉ 1.8% Hộ Kinh Doanh Muốn Mở Rộng: Tín Hiệu Đáng Báo Động Từ VCCI

Bức tranh kinh tế Việt Nam đang chứng kiến một thực trạng đáng lo ngại: theo khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), chỉ vỏn vẹn 1.8% hộ kinh doanh dự định mở rộng hoạt động trong thời gian tới. Con số này cho thấy một "tâm lý phòng thủ" sâu sắc, khi hơn 60% hộ kinh doanh lựa chọn duy trì quy mô hiện tại và đáng báo động hơn là 33% đang có ý định thu hẹp. Đây là minh chứng cho tình trạng "cố gắng tồn tại" thay vì tìm kiếm tăng trưởng, một thách thức lớn đối với sự phát triển bền vững của khu vực kinh tế hộ gia đình.

Doanh Thu Sụt Giảm, Lợi Nhuận Mỏng: Áp Lực "Tồn Tại"

Ông Phạm Ngọc Thạch, Phó trưởng ban Pháp chế của VCCI, đã chỉ ra "tâm lý phòng thủ" này xuất phát từ sức ép thị trường và những khó khăn pháp lý. Kết quả khảo sát hơn 1.000 hộ kinh doanh cho thấy hoạt động kinh doanh yếu kém trong năm qua là nguyên nhân chính. Cụ thể:

• Hơn 81% hộ cho biết doanh thu giảm.
• Ba phần tư số hộ hoạt động ở ngưỡng lợi nhuận rất mỏng, chỉ đủ để tồn tại mà không tích lũy hay chống chịu được các cú sốc.

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng thư ký VCCI, nhấn mạnh rằng mức lợi nhuận này khiến hộ kinh doanh khó lòng tích lũy vốn hay ứng phó với bất kỳ biến động nào trong tương lai.

Gánh Nặng Pháp Lý và Hóa Đơn Điện Tử: Những Rào Cản Vô Hình

Không chỉ dừng lại ở khó khăn kinh tế, yếu tố pháp lý đang tạo ra áp lực lớn nhất đối với hộ kinh doanh (73%), thậm chí còn hơn cả vấn đề nguyên liệu đầu vào (59%). Một trong những điểm nóng được nhắc đến là việc áp dụng hóa đơn điện tử:

• Hơn 36% hộ kinh doanh không biết hoặc chỉ "có nghe nói" tới hóa đơn điện tử.
• Một phần ba số hộ thiếu thiết bị hoặc hạ tầng Internet cần thiết.
• Nhiều hộ còn lúng túng không biết cách xử lý lỗi kỹ thuật khi sử dụng.

Những con số này cho thấy rõ ràng một khoảng trống lớn về kiến thức và hạ tầng, khiến việc tuân thủ quy định trở thành một gánh nặng thực sự cho nhiều hộ kinh doanh.

Nỗi Lo Chuyển Đổi Mô Hình Doanh Nghiệp: "Né Tránh Tăng Trưởng"

Một phát hiện quan trọng khác từ VCCI là thái độ của hộ kinh doanh đối với việc chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp. Hơn 80% hộ kinh doanh "né" chuyển đổi vì nhiều lý do:

• Lo ngại thủ tục phức tạp.
• Chi phí bảo hiểm xã hội cao.
• Bị thanh, kiểm tra nhiều hơn.

Ngay cả nhóm có doanh thu từ 500 triệu đến 3 tỷ đồng, đáng lẽ có tiềm năng phát triển, cũng không muốn lên doanh nghiệp. Chỉ 16% hộ có ý định chuyển đổi trong hai năm tới, với động lực chủ yếu là nhu cầu phát triển thực chất như có pháp nhân để giao kết hợp đồng, mở rộng quy mô, hoặc vay vốn ngân hàng.

Tuy nhiên, VCCI nhận định rằng các rào cản đang lớn hơn nhiều so với động lực. Hơn 90% hộ lo ngại thủ tục thuế và kế toán sẽ phức tạp hơn khi chuyển đổi. Ông Đậu Anh Tuấn nhận định: "Môi trường thể chế có thể vô tình khiến hộ kinh doanh duy trì quy mô nhỏ, phòng thủ và né tránh tăng trưởng."

Kêu Gọi Đơn Giản Hóa: Để Hộ Kinh Doanh "Lớn Hơn"

Để tháo gỡ những nút thắt này, Phó tổng thư ký VCCI đề xuất cần đơn giản hóa các quy định về thuế, kế toán và hóa đơn điện tử, đặc biệt phù hợp với năng lực thực tế của hộ kinh doanh siêu nhỏ, chủ hộ lớn tuổi hoặc ở nông thôn. Dù Bộ Tài chính đề xuất nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế lên 1 tỷ đồng, bà Lê Thị Duyên Hải, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Tư vấn thuế Việt Nam, cho rằng đây chưa phải giải pháp cốt lõi.

Theo bà Hải, hộ kinh doanh không ngại đóng thuế, mà họ cần các giải pháp tuân thủ dễ dàng, minh bạch, đặc biệt là về giới hạn xử phạt. Họ cần được hỗ trợ để kinh doanh chuẩn, quản trị tốt, từ đó tự tin "lớn hơn", không còn "sợ ranh giới xử phạt mong manh, bước qua một đồng là thành vi phạm".

Ông Phạm Ngọc Thạch đồng tình rằng chính sách hiệu quả không chỉ là quản lý chặt hơn, mà cần giúp hộ kinh doanh đủ tự tin để tồn tại, phục hồi và trưởng thành.

Nguồn tham khảo

Nguồn:
Bài viết gốc